Zoekplaatje 725 

Eigenaar: Rob Wagenaar       Te koop of te ruil? niet te ruil of te koop

Gegevens: Een huisje, gefotografeerd door W.de Smalen uit Amersfoort. Mogelijk omgeving Nijmegen. Op de dakgoot linksboven staat de tekst: toneline je benzine. Op de foto van de andere zijde, met hondenkar van een fruitboer en een kind, staat het ook vermeld.

Datering: 1890 ?   Formaat: 11 x 16 cm   
Extra beelden:
vergroting 1  vergroting 2

Geplaatst: 1 juli 2007


 Reacties op Zoekplaatje 725 
De nieuwste inzending staat bovenaan!

H de Haas (Den Haag.): Deze foto's staan ook bij de link van ZP.1405.
Woensdag 9-5-2012 18:03:18



Jan van Kranen (Oosterbeek): Een goedendag allemaal misschien zie ik het verkeerd bij afbeelding A rechts een uitbouw,
aan het huis.
Bij afbeelding B links zie ik geen uitbouw,gaat het wel omhetzelfde huisje?
Dinsdag 22-3-2011 20:21:09



Erik Baas (Hoorn): Komaan, Martin... Je beweert toch hopelijk niet dat iemand die jonger is dan 110 jaar, dit niet gezien KAN hebben ? Waarom zouden deze gebouwen er in (pakweg) de jaren '60 niet nog net zo gestaan kunnen hebben ? Of misschien zelfs NU nog ?
Zaterdag 1-5-2010 03:20:19



Martin Snuverink (Voorburg): Alex, ben je dan al de leeftijd van 110 jaar gepasseerd?
Maandag 26-4-2010 13:16:45



Alex Daemen (BoZ): Deze plaatjes doen me sterk denken aan de fietstochtjes uit mijn jeugd nabij Leuvenum /Zwarte boer/Staverden nabij de gemeente Ermelo op de Veluwe.
Mogelijk een tip?
Maandag 26-4-2010 11:33:59



Martin Snuverink (Voorburg): Ik geloof nog steeds niet dat het huis op de voorgrond een tolhuis is. Het heeft in niets het karakter van een (voormalig) tolhuis, al staat het wel zo ongeveer midden op de weg. Bij een tolhuis anno 1910 hoort een tolhek of sporen ervan. Dit ontbreekt. Het huis op de achtergrond van foto A zou wel een tolhuis kunnen zijn, maar dan aan de weg die de zandweg op de voorgrond kruist.
Ook blijf ik erbij dat een tol doorgaans aan een verharde weg stond. Natuurlijk kunnen er uitzonderingen zijn, maar ik heb ze op oude topokaarten niet gevonden. De tol van Dikninge was zo’n uitzondering, maar die lag op de particuliere grintweg van het landgoed Dikninge aan de Reest en heeft tot 1965 bestaan. Het was de wegverbinding tussen Staphorst en de Wijk.
In ieder geval stonden tolhuizen aan interlokale wegen. Zou op het zoekplaatje dan ook sprake kunnen zijn van een particuliere tol?
Op de Veluwe heb ik eigenlijk geen tollen kunnen vinden, maar in de Gelderse Vallei en aan de zuidelijke route van Arnhem naar Utrecht juist weer heel veel.
Erik de Smalen zegt dat zijn vader (*1903) de foto heeft gemaakt. Heette de vader van Erik dan ook Willem? Dit moet dan toch na 1920 zijn en dit is faliekant in strijd met de bewering van Rob Wagenaar op 2-7-2007. Zacht gezegd betwijfel ik de juistheid van de bewering van Erik.
Frans van Loenen heeft op 24-04-2007 een artikel gepubliceerd in het verenigingsblad ‘Leusden toen’ van de Historische Kring Leusden. (ref. http://www.historieleusden.nl/leusden%20toen.htm). Titel: 12 ambachten… geen ongelukken.
Maar De Smalen hoeft deze foto’s natuurlijk niet in Amersfoort of Leusden hebben gemaakt.
Zondag 25-4-2010 22:38:37



Alard (Zevenaar): zie link
Website: http://www.barghief.nl/mediadetails.php?key=50adac [...]
Woensdag 21-4-2010 17:31:53



dick zweers (bergeijk): Op Gelderland-in-Beeld staan veel foto's van Beek (gem. Montferland), geen tolhuis. Dat kan alleen hebben geleden aan de weg Arnhem-Terborg en daar was geen bos, zoveel kan ik op genoemde site wel zien. Lag een tolhuis altijd aan een verharde weg? Ik denk het niet. De laatste tol die in Nederland heeft gefunctioneerd lag bij het landgoed Dikninge bij De Wijk (Dr.). Die heb ik als kind nog gekend en de weg daar was niet verhard (dan moet ik me al sterk vergissen). Het lijkt me wijs om even op Erik de Smalen te wachten.
Woensdag 21-4-2010 15:59:22



Alard (Zevenaar): lijkt op het tolhuis wat omstreeks 1900 stond in Beek gem. Bergh
Maandag 19-4-2010 22:26:25



Erik de Smalen (Almeria (Spanje)): Deze foto is door mijn grootvader gemaakt. Hij is geboren in 1903, dus de foto is van latere datum. Ik heb deze foto vroeger thuis wel eens gezien en het gaat om een tolhuis. Welk moet ik oon nog navragen bij m´n vader
Maandag 19-4-2010 10:50:57



Martin Snuverink (Voorburg): Ik heb juist beweerd dat het geen tolhuis is. Tolhuizen staan doorgaans aan goed onderhouden, meestal verharde wegen. Daarom moest men juist tol betalen. Ik kan me niet voorstellen dat iemand voor een dergelijk armzalig stuk infrastructuur tol durfde te vragen.
Donderdag 18-12-2008 07:54:57



rob wagenaar (zeist): Na bijna anderhalf jaar is de oplossing nog niet gevonden. De opmerking van Martin Snuverink, dat het mogelijkerwijs een oud tolhuisje betreft,lijkt mij de meest waarschijnlijke optie tot nu toe.De fotograaf komt uit Amersfoort.Ik neig dus naar de omgeving Amersfoort, temeer omdat daar nogal wat vergelijkbare tolhuisje zijn geweest.Wie denkt nog een keer mee.
Woensdag 17-12-2008 10:29:40



Marijke (Enschede): hallo,
Dit is wat de neef van mijn vader schreef nav het zoekplaatje,en op de vraag of dit opoe was !"
Dank voor je verrassende mail. Ik was gistermiddag in Bergentheim, op bezoek bij onze familie. Ik liet de foto zien, maar niemand kende het plaatje. Waarschijnlijk is het een foto van Jo Mennink, de zuster van onze opoe. Ze woonde achter de christelijke school aan het kanaal, in een huisje achteraf."
Het deed me denken aan een schilderij die ik van mijn opa heb ,als je foto a bekijkt zie je ook rechts op de voorgrond een deel van een schuur staan
afijn oom Anne was toevallig daar en kon het ter plekke vragen.
WS heb ik het mis

Maandag 17-11-2008 11:58:43



rob wagenaar (zeist): Marijke kan je wat concreter zijn. Vooral de naam van de straat het nummer en de periode dat je oma er woonde. Dit is een foto kort na de eeuwwisseling, er werd hoogstwaarschijnlijk ook benzine verkocht. Heb je een foto van dat huis? Is de klederdracht hetzelfde?
Vrijdag 7-11-2008 17:23:41



Marijke (enschede): lijkt mijn overgrootmoeder wel
woonde in Bergentheim
in de schuur had ze "volgens zeggen"
haar koetje
die ze dagelijks schillen gaf
en erg oud geworden is
Vrijdag 7-11-2008 14:55:50



Bas de Voogd (Hellevoetsluis): Één ding is zeker: deze foto is gemaakt vóór maart 1927. Toen zijn namelijk de activiteiten van Toneline in Nederland overgenomen door de American Petroleum Company uit Den Haag. Er is toen bedongen dat de naam Toneline niet meer gevoerd mocht worden.
Nu de lokatie nog........
Zaterdag 8-3-2008 15:34:58



Jan Plender (Nunspeet): Deze foto's zijn zeer zeker niet de Lindelaan in Nunspeet, deze weg kende begin 1900 enkele boerderijtjes verspreidt langs deze weg met akkerland en er stonden zeker geen hoge bomen zoals op de foto's. (Ik woon zelf aan de Bosweg, een straat achter de Lindelaan en mijn grootouders hebben jaren aan de Lindelaan gewoond).
Ten tweede de vrouw in klederdracht draagt op haar hoofd het zgn. kaapje,( mutsje voor doordeweek) dit werd in Nunspeet niet gedragen, men kende dit mutsje in Vierhouten en richting Garderen/Kootwijkerbroek. Ook kwam dit mutsje voor in Twente en Salland.
Ik denk dat we dit beeld meer op de Midden-Veluwe moeten zoeken.
Vrijdag 18-1-2008 14:18:29



Bas de Voogd (Hellevoetsluis): Even een rectie van de benzinekannen verzamelaar:In 1900 beschikte alleen al de Nederlandsche Automobielclub over 35 benzinedepots. Daarnaast waren er nog diverse andere leveranciers actief en kennelijk ook Toneline. Rond deze tijd schoten die depots als paddestoelen uit de grond en niet zo zeer om auto's van benzine te voorzien maar vooral het snel groeiende arsenaal van lichte motor rijwielen.
Vrijdag 28-12-2007 10:22:32



Theo van Gijlswijk (De Zilk): Om nog even eigenwijs te blijven. Ik wil mijn suggestie van de Lindelaan in Nunspeet nog niet zomaar opzij zetten. Ik vindt de gelijkenis met de foto die staat op http://www.postcardsfrom.nl/ nog steeds treffend.

Ik was oorspronkelijk wel blij met de supersnelle reactie van Jaap van Eijck van Hist ver Nuwenspete. Na mijn mail had ik al binnen een uur bericht terug. De foto's kwamen hem niet bekend voor en ook niet als Nunspeet.
Gelukkig blijkt in de historische wereld dat er nog steeds foto's en kaarten te voorschijn komen die uniek zijn, omdat ze bv. uit particuliere albums komen. Zelf geloof ik nog steeds dat de foto die op Postcards.from staat dezelfde plek kan zijn dan die op het Zoekplaatje is te zien.

Het huis in het midden kan in basis hetzelfde huis zijn. De gevel waar we tegenaan kijken is dan iets hoger opgetrokken, en naar links uitgebouwd. De daklijn die dezelfde schuinte heeft is dan naar beneden doorgetrokken. In de gevel is het linkerraam en de deuropening op dezelfde plaats gebleven, en daartussen een nieuw raam gemaakt. Rechts van de deur een kleiner raam. Op de verdieping is ook een raam uitgebracht.

Voor het huis gaat een pad naar rechts licht aflopend, dat is op beide foto's zo.

Ik kan alleen in de huidige Lindelaan in Nunspeet de situatie niet zo plaatsen, maar we moeten natuurlijk wel ruim 60 jaar in het verleden terug denken om de foto van Postcards.from daar te kunnen plaatsen. De Lindelaan is vroeger wel langer geweest. Zie daarvoor bij http://www.gelderlandinbeeld.nl zoeken bij Nunspeet in de omschrijvingenlijst op Kaart van Nunspeet en naaste omgeving. Deze kaart is van 1933. Daarop is te zien dat de Lindelaan in die tijd doorliep naar de Dr. Schutlaan. Ter plaatse van de huidige Esdoornlaan was een verbinding naar de Bosweg. Het stukje van de Lindelaan tussen Esdoornlaan en Dr.Schutlaan bestaat nu niet meer. De Esdoornlaan is met een bocht naar beneden toe doorgetrokken naar de Dr. Schutlaan. De foto zou gemaakt kunnen zijn op het punt van de verbinding tussen Lindelaan en Bosweg, het pad voor het huis naar rechts zou die verbinding naar de Bosweg kunnen zijn.

Dit alles voor wat het waard is. Tenslotte is het ook zo, dat als je iets heel graag wil zien, je zoveel mogelijk argumenten bedenkt waardoor het zou kunnen kloppen.
Website: http://www.postcardsfrom.nl/
Donderdag 13-12-2007 16:44:40



rob wagenaar (zeist): Theo bedankt. Je suggestie was interessant. Meer speurwerk heb ik verricht en vond op ed nunspeetse site een ansicht met een woning met vooroorlogse benzinepomp van shell. Het pand zou goed de zijkant van de boerenwoning kunnen zijn, Ook vond ik een oude ansicht van een stations cafe rond 1920 en ook, wat later afbeelding van een cafe Vos. Ook die overeenkomst was treffend. Nunspeet is in ieder geval heel warm, erg warm denk ik.
Website: http://www.gelderlandinbeeld.nl
Woensdag 5-12-2007 14:24:39



Theo van Gijlswijk (De Zilk): Ik heb de vraag voorgelegd aan de werkgroep 'Nunspeet op foto, dia en film' van de Heemkundige vereniging Nuwenspete. Vandaag kwam er antwoord op mijn suggestie.
Dat luidt als volgt:
Als vz vd werkgroep Nunspeet op foto beheer ik de verzameling prenten van Nuwenspete; foto’s zowel als ansichtkaarten zo’n 10.000 plaatjes zijn wel door mijn vingers gegaan. Echter de twee foto’s door u aangeduid als Lindelaan komt mij vreemd over. Ik geloof niet dat het Nunspeet is. Verder heb ik alle onbekende plaatjes doorgenomen; maar er zit naar mijn mening geen Nunspeet tussen.
Mvg Jaap van Eijck

Hoewel ik de gelijkenis nog wel treffend vindt en denk dat de woning aan de Lindelaan in Nunspeet na verbouwing ook deze woning op dit ZP kan zijn, moet ik wel concluderen dat dit geen Nunspeet is.
Dinsdag 4-12-2007 13:38:38



Theo van Gijlswijk (De Zilk): Nunspeet??
Toen ik een kaart van de Lindelaan in Nunspeet zag trof mij de identieke wegsituatie van die foto met dit Zoekplaatje. Op die foto uit 1963 is de bebouwing wel gewijzigd ten opzicht van het Zoekplaatje uit begin vorige eeuw.
De foto is te vinden op http://www.postcardsfrom.nl/ zoeken bij Nunspeet. het is fotonr: 175325 OZ 1963 Nunspeet Lindelaan. Zoeken kan ook op Lindelaan, dan is het de 4e foto van boven.
Klederdracht: ook op de foto uit 1963 zijn vrouwen in klederdracht te zien. Op http://www.gelderlandinbeeld.nl/ zoeken bij Nunspeet in de straatnamenlijst op boerenvrouwen geeft 23 foto's van boerenvrouwen in klederdracht, in alle soorten, wat aangeeft dat de klederdracht (muts) ook in Nunspeet werd gedragen.
Website: http://www.postcardsfrom.nl/
Maandag 3-12-2007 00:47:20



Martin Snuverink (Voorburg): Gezien de klederdracht hoort de Gelderse Vallei ook nog steeds tot het zoekgebied.
Dinsdag 10-7-2007 08:47:13



d.kralt (meppel): De muts moet toch een vrij algemeen verschijnsel zijn op de Veluwe en ruime omstreken. Hij kwam ook voor in Renswoude. Zie foto R00217 van het archief Eemland.
Donderdag 5-7-2007 23:45:14



Ben Verhagen (Rotterdam): Wel degelijk kwam deze dracht in Leusden voor!
Zoeken in Archief Eemland onder gemeenten,dan Leusden en afbeelding AFT004000392,groepsportret op Landgoed de Boom.
De dame rechts heeft een identieke kledingkeuze als het vrouwtje op het ZP. Leusden dus zeker niet uitvlakken!
Website: http://www.archiefeemland.nl
Donderdag 5-7-2007 20:46:02



Martin Snuverink (Voorburg): Ik heb instanties in Barneveld, Ede en Lunteren die zich met onder meer klederdrachten bezighouden gevraagd of zij de klederdracht herkennen.
Zie voor Barneveldse klederdracht de link.
Gemeenschappelijke karakteristieken zijn zwarte kleding en witte muts met uitsteeksels die onder de kin is vastgestrikt.
Voor zover bekend had Leusden geen klederdracht.
Hiermee wordt wat mij betreft het zoekgebied globaal langs de "Kippenlijn", overigens zonder een verband met spoorwegen te willen leggen.
Website: http://www.nairac.nl/index.php?id=4
Donderdag 5-7-2007 17:21:17



Sjoerd Eeftens (Prinsenbeek): Ik zie in het gebouw links geen spoorverwant gebouw. Er was ooit een stopplaats Nimmerdor aan de spoorweg Kesteren - Rhenen - Veenendaal - Amersfoort. Langs de lijn stonden allemaal dezelfde wachterswoningen waarvan er nog een aantal bestaan, maar het gebouw op het ZP heeft een geheel andere stijl. Het is ook geen loods van het type dat hier voorkwam. Soest ligt veel noordwestelijker.
Woensdag 4-7-2007 22:50:01



rob wagenaar (zeist): Heel bijzonder. Het lijkt erop dat je op deze site maar een brokje vlees hoeft te gooien en de leeuwen vliegen er op af. Neem de toevoeging uit het stempel van de fotograaf : b. d. hertekop. Ik las B.D. Herlekop maar het is natuurlijk bij de Hertekop.Ik begrijp nu dat de fotograaf de Smalen zijn atelier had in Amersfoort bij de Hertekop. Waarvoor dank Martin Snuverink, D. Kralt en Ben Verhagen. Het kan bijdragen aan een exactere datering.Maar b.d Hertekop staat op het stempel, dus zegt niet veel over de lokatie van deze boerenwoning. We komen er uit. De bomen zijn onmiskenbaar eikenbomen. De Telegraafpaal , het stationnetje (?) verderop links? Soest? We gaan door. Veel dank tot zover! Rob Wagenaar
Woensdag 4-7-2007 22:06:21



Martin Snuverink (Voorburg): Toevallig kreeg ik van mijn zwager in Leusden het boekje “Leusden Geschiedenis en architectuur” (Hans Renes et al., Kerckebosch, Zeist 1998). Hierin is sprake van de arbeiderswoning Kleine Hertekop, Lockhorsterweg 1.
Een huis Het Hertenhuis stond bij het kruispunt Arnhemseweg, Dodenweg, Lockhorsterweg.
Aan de noordzijde van deze Lockhorsterweg , pakweg 200 m oostelijk van de staatsspoorweg (Ponlijn), stond en staat een erf aan deze niet verharde weg (O-W). Dit moet zijn Lockhorsterweg 1A, een langhuisboerderij. Deze weg vormde een directe verbinding tussen Oud Leusden (west) en Barneveld. Van de Heiligenberg in Leusden tot Barneveld (Oost) was de weg in 1905 in verharde toestand en het stuk van Heiligenberg tot Oud Leusden (west) niet.
Wat grappig is, is dat Kleine Hertekop als dienstwoning van landgoed De Hertekop in 1917 is gebouwd naar plannen van de architecten J. en L. Smalen. Waar heb ik de naam Smalen eerder gehoord? Kleine Hertekop kan op de plaats van de boerenwoning van het zoekplaatje zijn gekomen. Maar ook, minder waarschijnlijk, kan de plek bij Het Hertenhuis zijn. Dit is nota bene aan de straatweg van Amersfoort naar Arnhem. En dit is hetzelfde erf als Dik Kralt bedoelde met De Hertekop. Deze uitspanning is in 1958 afgebroken voor de A28. Telegraafpalen waren daar niet, behalve misschien langs de staatsspoorweg.
Dit gebied is geen woest Veluws gebied, maar een landgoederenstreek, met o.a. Nimmerdor.
Het zoekhuisje staat aan de noordzijde van de weg. Dan zou het gestaan kunnen hebben op het erf van Lockhorsterweg 1. Deze weg was niet recht en aan de zuidkant was en is nog bos. Dit komt overeen met het zoekplaatje.
Stel dat dit klopt, dan lijkt me het bewijs nog een buitengewoon lastige opgave.
Woensdag 4-7-2007 21:45:24



Ben Verhagen (Rotterdam): Om preciezer te zijn lag uitspanning de Hertekop
in Oud-Leusden gemeente Leusden.
Woensdag 4-7-2007 18:52:18



d.kralt (meppel): De Hertekop was een Hotel/pension/restaurant aan de Arnhemseweg, hoek Dodeweg te Amersfoort.
Woensdag 4-7-2007 18:49:02



rob wagenaar (zeist): Bestudering van het origineel toont aan dat het houten aanbouwtje inderdaad gewoon een houten schutting is! (prima Dennis!)De cylinder is gewoon een waterpomp. De berg stenen kan ook een berg hakhout zijn,(Martin!) ik probeer een nieuwe vergroting ervan te maken. Op het huis foto b is 2 maal toneline je benzine te lezen ; net boven het raam en rechts boven aan, dichtbij de wegkant net onder de goot. Blijkbaar dus wel om aandacht te trekken. Dat steaat er dus 3 x op op dit kotje.Het "overheids"gebouwtje achteraan links draagt op een lichtkleurige langwerpige rechthoek een opschrift van plm 5 of 6 letters! Ik probeer ook dat opnieuw te scannen. OP het vage rugbybal vormig stempel acherzijde staat behalve bovenin Foto W de Smalen, onderin Amersfoort, ook nog kleiner tussen Smalen en Amersfoort b. d. Herlekop.(?)
Woensdag 4-7-2007 18:13:52



Martin Snuverink (Voorburg): Wat betreft de kwesties van Ingrid het volgende.
1. De houten aanbouw is volgens mij niet driehoekig, maar een gammel hok of kast met rechthoekige plattegrond, waarvan de deur openstaat. De vrouw heeft haar hand tegen de deur, maar leunt niet, want dan zou ze al op de grond liggen. Uit eerdere bijdragen bleek al dat een benzinedepot slechts blikken verkocht. Voor 1897 waren er geen pompen en omdat beweerd wordt dat in Nederland alles 50 jaar later gebeurt, zeker niet hier. Als er een (hand)pomp zou zijn, zou er ook een voorraadtank moeten zijn. Je pompt immers geen benzine van blik naar voertuig. Van een (hand)pomp zal dus geen sprake zijn. Nogmaals, volgens mij is dit geen depot. Bovendien sla je benzine toch niet op in een bezemkast zonder deugdelijke afsluiting en waakhond, ook niet anno 1900. Ik verwacht ook niet dat de cilinder ons verder brengt. Ik sluit me graag aan bij de suggestie van Dik Kralt om het petroleumgebeuren te laten voor wat het is.
2. De paal is geen lantaarnpaal, maar een houten telegraafpaal waarvan we de top niet kunnen zien. Deze duidt er in ieder geval op dat dit niet in the middle of nowhere is. Telegraafpalen waren vrij hoog en zij waren er eerder dan elektriciteitspalen en straatverlichting. Op topokaarten van rond 1900 worden telegraafleidingen aangegeven, wat kan helpen bij de plaatsbepaling.
3. Dat het een grind-, macadam, gruis- of schelpweg is (de terminologie van de legenda van oude topokaarten), is goed mogelijk. Zulke wegen werden alleen door gemotoriseerd verkeer gebruikt als er geen alternatief was. Het is in ieder geval geen steenweg.
Voor 1900 werden wegen zelden verhard, maar werd er een tramweg in aangelegd voor het interlokaal vervoer. Pas na 1890 werden er aparte straatwegen zo mogelijk nieuw aangelegd, waren zo recht mogelijk en kwamen dus meestal niet tot stand door verharding van bestaande wegen. Een deel van de straatweg van Utrecht naar Amsterdam langs de Vecht is een voorbeeld van het laatste. De link geeft wat info over de geschiedenis van straatwegen.
4. De mutsen overtuigen ook mij nog niet voor 100% en ik houd me aanbevolen voor nog betere voorbeelden. Wel blijf ik het op de Veluwe zoeken.

Nav de opmerking van Dik Kralt: Oude zandwegen door het veld werden vanzelf breed. Het oude spoor werd langzamerhand onberijdbaar en dan gingen de (bespannen) wagens in de berm rijden. Totdat ook deze berm onberijdbaar werd, enz. Hierdoor werden zulke zandwegen (waaronder hessenwegen) steeds breder, soms zelfs tot tientallen meters. Deze weg zou een voormalige hessenweg kunnen zijn. Barneveld was een knooppunt van hessenwegen. De link geeft een prachtig voorbeeld bij Lunteren.

Nav van de opmerking van Rob Wagenaar: Ik geloof eerder dat de vermeende stapels stenen hopen stookhout zijn.
Website: http://www.gazenbeekstichting.nl/hessenwagen.htm
Woensdag 4-7-2007 17:35:50



Dennis de Waart (Heemskerk): Laten we het vooral niet te ver zoeken. De " driehoekige aanbouw " op foto a is m.i. gewoon een schutting, of voor mijn part het linkerdeel van een zeer breed draaihek van hout. De lantaarnpaal op foto b een houten elektriciteitspaal.
Woensdag 4-7-2007 17:31:19



Ingrid Evers (Maastricht): Aangaande een eventueel benzinedepot c.q. -reclame heb ik een vraag neergelegd bij het NCAD in Eindhoven; misschien dat het wat oplevert.
Wat mij intrigeert aan dit plaatje is:
1.op afb. 1 het driehoekige aanbouwsel met afdak waar de boerin haar hand tegen laat rusten en de cylinder (?) die daar tegen de rechterwand hangt. Waar diende het voor? Kan het een restant zijn van een pompvoorziening die inmiddels is weggehaald?
2. op afb. 2 de zware paal die links van de weg staat en verdwijnt in de vage luchten; het boveneind is niet te afgedrukt c.q. is vervaagd, maar had je zo vroeg al zulke lantaarnpalen?
3. het feit dat het hier heel goed om een halfverharde weg kan gaan, grindwegen zoals die tot in de jaren 1930 in Limburg nog dienden als verbinding van redelijk belangrijke plaatsen (de reisgidsen uit die jaren staan vol waarschuwingen, met name vanwege het ongemak voor fietsers). Dan zou dit best brede weggedeelte toch aanmerkelijk meer door het gemotoriseerde verkeer zijn gefrequenteerd dan in het geval van zo maar een zandweg.
4. een keuze voor Ede of Lunteren lijkt nog wankel; de tot nu toe door Martin gevonden voorbeelden van mutsen zijn het nog niet helemaal.
Woensdag 4-7-2007 15:11:48



Martin Snuverink (voorburg): De klederdracht zou ook van Lunteren kunnen zijn. Zie link en vergelijk de mutsen.
Website: http://www.lunthari.nl/prod04.htm
Woensdag 4-7-2007 10:12:55



rob wagenaar (zeist): Links aan de iets oplopende weg ligt op het hoogste punt inderdaad een gebouw met een overheids- of militair karakter. Daar is een open plek en er staan daar ook geen oude bomen. Verderop weer wel en loopt de weg weer iets linksom naar beneden. De weg ligt ook iets hoger dan de berm en de plaats van de boerenwoning. plm een halve meter. Gezien het iets stijgende en dalende karakter van de weg is een zomerdijk niet waarschijnlijk. Op foto b is rechts voor de achter de bomen verscholen boerderij(?) 2 maal aan de rechter zijde van de weg een grote stapel stenen zichtbaar. De weg gaat binnenkort verhard worden!?
Woensdag 4-7-2007 08:47:46



d.kralt (meppel): Laten we eens proberen de aandacht van de lichtontvlambare benzine af te leiden.
Ik vind het gebouw uiterst links op foto a. een nogal spoors karakter hebben.
Verder lijkt het mij dat de weg is (wordt) verbreed en dat het huis op de nominatie staat om gesloopt te worden, wat natuurlijk het zoeken naar fotografisch bewijs natuurlijk weer moeilijker maakt.
Dinsdag 3-7-2007 23:19:56



Martin Snuverink (Voorburg): Peter, nog veel minder zie ik de zin ervan in benzine te koop aan te bieden langs een zandweg waar "nooit" een automobiel passeert. In ieder geval loop je met zo'n reclameopschrift minder commercieel risico dan met het in voorraad hebben van een product waar ter plaatse geen vraag naar is.
Dinsdag 3-7-2007 23:12:29



Peter Heuseveldt (Helmond): Tja, tegen zoveel stelligheid kan ik niet op... Maar ik blijf 't merkwaardig vinden, een dergelijke reclame voor een destijds (rond 1910) niet veel gevraagd product langs een weg waar ongetwijfeld geen stoeten auto's per dag passeerden. Als het langs een verharde straatweg zou zijn geweest, zou ik nog met jullie mee kunnen gaan, maar persoonlijk zie ik niet in welk nut een Franse benzinemaatschappij rond 1910 zou zien om op een plattelandswoning langs een weg waar misschien 1 auto per kwartaal passeert, betaalde reclame te gaan maken. Maar nogmaals, da's m'n persoonlijke gevoel. Verder is het inderdaad zinniger ons op het zoekplaatje als geheel te concentreren.
Dinsdag 3-7-2007 22:48:06



Martin Snuverink (Voorburg): Peter, Jurryt Jannink heeft het antwoord op je vraag al gegeven. Ook in 1900 was men al commercieel ingesteld en bereid voor wat geld iets toe te laten.
Ik blijf er dus bij dat dit waarschijnlijk geen benzinedepot was, maar een eenvoudig plattelandshuis. Bij verder onderzoek is het dus beter de rol van dit reclameopschrift te verwaarlozen. Dus gewoon zoeken in de buurt van Ede aan een onverharde weg.
Dinsdag 3-7-2007 21:52:01



Jurryt Jannink (Heelsum): Beste Peter,

Reclame opschriften op ' burgerwoningen' was voor WOII heel normaal. Het was voor veel mensen een makkelijke manier om wat geld bij te verdienen. In Gelderland is in de jaren dertig al een berking opgelegd aan gevel reclame, alleen bedrijfspanden mochten vanaf toen nog reclame hebben. Bekend is dat verschillende oliemaatschappijnen toen neppompen voor woningen en boederijen hebben laten plaatsen, zodat alsnog reclame kon worden geplaatst. Gevelreclame op dit pand is m.i. zeker niet uitzonderlijk

Dinsdag 3-7-2007 20:33:27



Peter Heuseveldt (Helmond): Martin, als dit geen benzinedepot o.i.d. is, vanwaar dan dat opschrift? Ik kan me namelijk niet voorstellen dat men in die tijd een dergelijk opschrift "gewoon voor de lol" op het huis liet zetten, zeker niet op het platteland.
Dinsdag 3-7-2007 17:13:20



Martin Snuverink (Voorburg): De fotograaf Willem de Smalen was geboren in Amsterdam, 1864-1865. Hij trouwde in 1898 te Hoogeveen met een plaatselijke jongedame. Hij verbouwde in 1929 een fotografisch atelier in Veenendaal. De man heeft dus nogal verspreid gewoond.
Maandag 2-7-2007 23:38:34



Martin Snuverink (Voorburg): Het huis staat zowat op de weg, wat je vaak bij tolhuizen ziet.
De klederdracht lijkt mij van Ede. Zie link..
De weg lijkt me eerder een zandweg dan een straatweg. Als je foto’s van straatwegen over de Veluwe anno 1900 bekijkt, zijn ze recht, duidelijk bestraat en voorzien van bomen.
Uiteindelijk denk ik dat helemaal geen benzinedepot is, maar een eenvoudig plattelandshuis met reclameopschrift, niet gelegen aan een destijds belangrijke straatweg. Dus ook geen voormalig tolhuis.
De handkar doet vermoeden dat de bebouwde kom niet ver weg is.
Website: http://www.felue.nl/felue.jpg
Maandag 2-7-2007 17:29:29



Ingrid Evers (Maastricht): Sorry, ik haalde de link uit mijn al jaren groeiende lijst van 'favorieten'. Hierbij de meest actuele verbinding.
Website: http://www.ncad.nl/site/
Maandag 2-7-2007 15:44:00



Ingrid Evers (Maastricht): Vergroting toont dat de dame des huizes in klederdracht is, c.q. een zeer specifieke muts draagt. Waar zijn onze kostuumdeskundigen?
Maandag 2-7-2007 14:41:10



Ingrid Evers (Maastricht): Voor documentatie over de (introductie van de) automobiel in Nederland is er het Nederlands Centrum voor Autohistorische Documentatie, gevestigd bij de Technische Universiteit Eindhoven. Bijgaand een weblink.
Website: http://www.tue.nl/...
Maandag 2-7-2007 14:33:52



rob wagenaar (zeist): Dank voor de reacties tot nu toe. Er staat beslist geen vroege automobiel op foto b maar een hondekar, hond onder de kar, van fruit of groenteboer, met een kind in het wit. Op foto b is aan de rechterant achter de witte paaltjes verscholen achter de bomen een boerderij/huis met de nok evenwijdig aan de weg. De foto's zijn van het albumentype , hetgeen duidt op een vroege foto. Zo niet 1890 dab toch wel vroeg 20e eeuw. Rob
Maandag 2-7-2007 13:04:44



Gerard Nachbar (Almere): Googelen met "Toneline benzine" levert onderstaande link op, van een verzamelaar. In den beginne waren er geen pompen maar werd er met blikken gewerkt. Het aantal depots was in de begintijd (de jaren nul) overzichtelijk: enige tientallen. My two cents: een benzinedepot (in de buurt van Amersfoortof Soesterberg?) langs de (zeer oude) straatweg tussen Utrecht en Amersfoort. Ik ga eens kijken op een oude wegenkaart van de NAC (voorloper van de KNAC) uit mijn oudekaartenverzameling.
Website: http://members.chello.nl/b.voogd5/nederlandsblik.htm
Maandag 2-7-2007 10:04:23



Gerard (Den Haag): Vergroting b lijkt me het meest interresant:

Vergroten van de foto lijkt me idd een zeer vroege automobiel weer te geven met een man aan het stuur en zjn vrouw (in wit) voor hem. Ik ga mee met Peter Heusevelt met een datering ergens tussen 1904-1920.
Voor het voertuig een gehurkte +-10 jarig kind?

Maar belangrijker misschien:
Rechts lijkt me een toegang (bospad) te zijn die is aangegeven met korte witte paaltjes.

Als we tussen deze witte markeringen omhoog gaan op de foto , kan ik tussen het bladerdek/stammen, weldegelijk een nok-as van een ander huis onderscheiden. (mogelijk in een T-vorm constructie of een wolfdak?)

Het geeft geen oplossing, maar hopelijk een voorzet.





Maandag 2-7-2007 02:50:34



Peter Heuseveldt (Helmond): Als de tekst inderdaad luidt "toneline je benzine" lijkt de foto me aanmerkelijk jonger dan 1890. In 1890 reden er nog geen auto's in Nederland. De allereerste auto in Nederland was de Benz Viktoria van de hoffotograaf Zimmermann - hij kocht die in 1896. Het lijkt me dus sterk dat er in 1890 al een reclamespreuk met benzine op het Nederlandse platteland voorkwam - dat goedje was daar toen nog totaal onbekend. Toneline is wel een (Frans) benzinemerk uit de eerste dagen van de automobiel. Echter, pas in 1904 kwamen (dankzij de ANWB) de eerste benzinedepots waar onderweg zijnde automobilisten benzine konden kopen. Voor die tijd moesten zij de benzine zelf bestellen (en soms importeren). Die werd dan bijv. per bodedienst thuis in blikken afgeleverd.
Gezien de tekst op het huisje zouden we hier met zo'n benzinedepot van doen kunnen hebben - maar dan kan de foto in elk geval niet ouder zijn dan 1904 en waarschijnlijk dus zelfs nog iets jonger (rond 1910?), daar het aannemelijk is dat de eerste benzinedepots zich aan doorgaande straatwegen bevonden - dit lijkt me meer een kleinere binnenweg. Dat een reclametekst voor benzine voor het jaar 1904 op een dergelijk huisje zou zijn voorgekomen, lijkt me gezien het bovenstaande uitgesloten. Dus rond 1910? En wellicht is er ergens bij de ANWB (archieven?) een lijst met de benzinedepots van tussen 1904 en 1910 te krijgen, die enig licht op deze foto zou kunnen werpen?
Zondag 1-7-2007 23:45:13



  Om een reactie te plaatsen kunt u onderstaand formulier gebruiken

naam  e-mailadres     
woonplaats  Wat is woord één in deze zin? vul dit hier in *
opmerkingen:


internetadres met toelichtende illustratie/tekst (incl. http://):